Opinie

We kunnen leven met meer mensen in Zaanstad en onze omgeving groen houden

Huizen bouwen, maar ook een groene buurt: vaak wordt gezegd dat het niet allebei kan. “De ruimte is schaars en de bodem zit vol”, hoor je steeds in de gemeentepolitiek. 

Misschien herken je het wel: als je door oude bekende buurten fietst of wandelt lijkt het wel kaal en ongezelliger geworden. Al die versteende tuinen en straten. Er zijn veel minder plekken voor kinderen om hutten te bouwen en vrij buiten te spelen. 

Wie oude foto’s van de Zaanstreek bekijkt, valt het contrast vast op. Lang geleden waren er rustige straten met grote statige bomen en struiken in het landschap rondom. Het roept weemoed op, maar kan ons ook inspireren!

Hoe zou het zijn als we van de wijken, dorpskernen en de randen van de gemeente weer een avontuurlijke plek maken. Met bomen, bosjes en wilde natuur. We weten dat het mogelijk is. In Amsterdam bijvoorbeeld heb je de Groene Scheggen, verschillende stukken verbindende natuurgebieden aan de randen van de stad. Met spannende paadjes, vogels, vlinders en libellen om te ontdekken. 

Vroeger was er in Zaanstad het karakteristieke landschap van de Zaanse Scheg, maar dit landschap is verdwenen. Volgens het Manifest van de Scheggen [1] kunnen we inzetten op herstel en de Zaanse Scheggen terugbrengen door het planten van een nieuw Zaans bos, met 30 miljoen bomen. Een deel van het bos kan ingezet worden voor lokale houtbouw. Het zorgt voor een buffer voor gronden die kampen met verzilting en bodemdaling, en het maakt het oude Oer-IJ weer zichtbaar. Verder is het een fantastische klimaatbuffer en een plek om, dichtbij huis, er echt even uit te zijn. 

Naast het planten van een Zaans bos, kun je ook denken aan het verbouwen van natuurinclusief voedsel of het opzetten van zogenoemde ‘natte teelten’ voor natuurlijke (‘biobased’)  bouwmaterialen. Dit past bij ons veenlandschap. Er wordt steeds meer ervaring opgedaan door organisaties als de Natuurverdubbelaars die laten zien dat samenwerking met boeren, bedrijven en overheden zijn vruchten afwerpt.

En ook in de wijken kunnen we voedsel verbouwen. Ik zie het zo al voor me: elke Zaans buurtje een pluk- en moestuin of mini-voedselbos, waar mensen samenkomen en genieten van de oogst. Een prachtig voorbeeld is een initiatief uit de UK, ‘Incredible Edible’. Dit is een mooie en leuke manier om onze omgeving groen te houden en de sociale cohesie in onze buurt te versterken.

Het goede nieuws is, dat dit soort groene pareltjes in opkomst zijn. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de Pluktuin in het Jagersveld. Het terrein beslaat ongeveer 2.000 vierkante meter, bewoners zorgen voor het onderhoud van de fruitbomen, bessenstruiken en de moestuin. Een ander voorbeeld is de buurttuin de Groene Oase in Poelenburg. En zo zijn er steeds meer plekken in Zaanstad. Met een rigoureuze uitbreiding van het groen in de wijken en aan de randen van de stad, kunnen we onze inwoners en alle kinderen ook de vrijheid en het plezier van groen geven, dat wij zelf als kind hebben gehad. Dat gun je toch iedereen.

En het levert zoveel op… aan soortenrijkdom, schoon water, schone lucht, verkoeling in de zomer, wateropvang voor droge tijden, een bodem vol leven, lokaal verbouwd voedsel, en saamhorigheid in je buurt.

Of het gaat gebeuren, dat is een politieke keuze. Maar dit is wat ik voor me zie in de toekomst: een bosrijk, groen en fijn Zaanstad.

--------

Figuur: Impressie voor de Zaanse Scheggen 

Bron: Manifest van de Scheggen; de figuur is overgenomen uit: https://deamsterdamsescheggen.nl/zaanse-scheg